Hizmet İhracatı ve Gayrimenkul Değerleme Sektöründe Uluslararası Standartlara Geçişin Önemi

Son yıllarda Türkiye’de gayrimenkul değerleme sektöründe yaşanan dönüşümün en dikkat çekici başlıklarından biri, uluslararası standartlara uyum ve hizmet ihracatı potansiyelinin artması. Özellikle İsmail Duyar’ın Bursa Söylem’de paylaştığı “Hizmet İhracatıyla Dünyaya Açılacağız” başlıklı röportaj, bu sürecin hem sektör hem de ülke ekonomisi açısından ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gündeme taşıdı. Benim de mesleki deneyimlerimden gözlemlediğim gibi, değerleme sektöründe uluslararasılaşma artık bir tercih değil, adeta bir gereklilik haline geliyor.

Peki bu ne anlama geliyor? Öncelikle, Çınar Değerleme ve Müşavirlik’in Londra merkezli RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors) belgesini alması, Türk değerleme şirketlerinin küresel ölçekte rekabet edebilmesi için atılmış önemli bir adım. RICS, gayrimenkul değerleme alanında uluslararası kabul gören en prestijli standartlardan biri olarak biliniyor. Bu belgeye sahip olmak, sadece teknik yeterlilik anlamına gelmiyor; aynı zamanda yabancı yatırımcılara ve uluslararası finans kuruluşlarına güven veren bir kalite göstergesi olarak da öne çıkıyor.

Uygulamada sıkça gördüğüm gibi, yurtdışından gelen yatırımcılar veya çok uluslu şirketler, Türkiye’deki gayrimenkul yatırımlarında karar verirken, uluslararası standartlarda hazırlanmış değerleme raporlarına büyük önem veriyorlar. Özellikle “getiri oranı”, “pazar analizi” ve “indirgenmiş nakit akışı” gibi kavramların doğru ve şeffaf bir şekilde raporlanması, yatırım kararlarının temelini oluşturuyor. RICS veya benzeri akreditasyonlara sahip şirketler, bu noktada ciddi bir rekabet avantajı elde ediyor.

Diğer yandan, Türkiye’nin genel hizmet ihracatı rakamlarına baktığımızda, sektörün potansiyelinin daha da iyi anlaşılması mümkün. TÜİK’in 2023 verilerine göre hizmet ihracatı 56,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiş durumda. 2024 tahminlerinde ise bu rakamın 117,2 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor. Tabii burada farklı kaynaklarda metodolojiye bağlı olarak rakamlar değişebiliyor; ancak genel eğilim, hizmet ihracatının hızla büyüdüğünü gösteriyor. Gayrimenkul değerleme hizmetleri bu toplam içinde küçük bir paya sahip olsa da, “kilogram başı ihracat değeri” yüksek olan sektörlerden biri olarak öne çıkıyor. Yani, bilgi ve uzmanlık ihracatı sayesinde ülkeye daha fazla katma değer sağlanıyor.

Değerleme sürecinde dikkat ettiğimiz bir diğer önemli nokta da, uluslararası standartlara uyumun sadece belge almakla sınırlı olmadığı. Uygulamada, yerel piyasa dinamiklerini iyi bilmek, mevzuata hakim olmak ve müşterinin ihtiyaçlarını doğru analiz edebilmek de en az teknik standartlar kadar önemli. Özellikle yabancı yatırımcılar için hazırlanan raporlarda, hem uluslararası hem de yerel standartların dengeli şekilde uygulanması gerekiyor. Bu da, sektörde çalışan profesyonellerin sürekli eğitim almasını ve kendini güncel tutmasını gerektiriyor.

Türkiye’de gayrimenkul değerleme faaliyetleri belirli yasal düzenlemelere tabi. 634 sayılı Tapu ve Kadastro Kanunu, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) ilgili tebliğleri ve uluslararası alanda RICS ile IVSC (Uluslararası Değerleme Standartları Komitesi) standartları, sektörde yol gösterici oluyor. Özellikle yurtdışına hizmet sunmak isteyen şirketler için, bu standartlara uyum ve gerekli sertifikasyon süreçleri büyük önem taşıyor. Benim gözlemim, bu süreçlerin maliyetli ve zaman alıcı olabilse de, uzun vadede şirketlere ciddi bir prestij ve iş hacmi kazandırdığı yönünde.

Sonuçta her değerleme çalışmasının arkasında aynı temel soru var: Gerçek değer nedir ve bu değer, uluslararası yatırımcıya nasıl güvenle sunulabilir? Sektörün küreselleşmesiyle birlikte, sadece teknik bilgi değil, aynı zamanda şeffaflık, etik ve sürekli gelişim de ön plana çıkıyor. Hizmet ihracatında kalıcı başarı için, uluslararası standartlara uyumun yanında, yerel bilgi birikimini de ihmal etmemek gerekiyor. Bu dengeyi sağlayabilen şirketler, önümüzdeki dönemde hem Türkiye’de hem de dünya genelinde daha fazla söz sahibi olacak gibi görünüyor.